در پی موضعگیریهای صریح مقامات ارشد آلمانی در قبال درگیریهای نظامی با ایران، روابط میان واشینگتن و برلین وارد مرحلهی تازهای از تنش شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در نشست اخیر هیئت دولت در واشینگتن، انتقادات تندی را متوجه آلمان کرد و اظهارات مقامات این کشور را «بسیار نامناسب» خواند. ترامپ با لحنی کنایهآمیز به شنیدههای خود از رئیسجمهور آلمان اشاره کرد که گفته بود «این جنگ ما نیست»؛ عبارتی که اکنون به کانون اختلافات دیپلماتیک میان دو کشور تبدیل شده است.
مقایسه مناقشه ایران با بحران اوکراین
رئیسجمهور آمریکا در سخنان خود تلاش کرد با ایجاد یک دوگانه سیاسی، آلمان را تحت فشار قرار دهد. او با یادآوری حمایتهای گسترده ایالات متحده از اوکراین، خاطرنشان کرد که واشینگتن علیرغم اینکه جنگ اوکراین را «جنگ خود» نمیدانست، هزینههای سنگینی برای آن پرداخت کرد. با این حال، تحلیلگران اروپایی معتقدند این مقایسه ترامپ با نادیده گرفتن تفاوتهای بنیادین حقوقی و استراتژیک میان این دو بحران صورت گرفته است؛ چرا که برلین معتقد است مداخله در خاورمیانه تبعاتی متفاوت از بحرانهای اروپایی دارد.
Foto: Kay Nietfeld/dpa
انتقاد تند مرتس از رویکرد ترامپ
در پی تشدید درگیریها در منطقه، فریدریش مرتس صدراعظم آلمان، در یکی از تندترین اظهارات خود علیه سیاستهای کاخ سفید، دونالد ترامپ را به «تنشزایی گسترده» متهم کرد. مرتس در نشستی که توسط روزنامه «فرانکفورتر آلگماینه سایتونگ» برگزار شد، تأکید کرد که اقدامات فعلی ترامپ تلاشی برای دستیابی به صلح نیست، بلکه مسیری است که پایان آن مشخص نیست و تهدیدی جدی برای امنیت جهانی محسوب میشود. او همچنین نسبت به ایده «تغییر رژیم» ابراز تردید کرد و گفت تاریخ نشان داده که چنین تلاشهایی معمولاً با شکست مواجه میشوند.
فریدریش مرتس همچنین در جریان سفر اخیر خود به نروژ به صراحت اعلام کرد که آلمان بخشی از این جنگ نیست و نخواهد بود. او تأکید کرد که این درگیری نه تنها سودی برای هیچکس ندارد، بلکه به منافع بسیاری از کشورها آسیب جدی وارد میکند. این تغییر لحن و تکرار عبارت «این جنگ ما نیست» در میان سایر مقامات آلمانی، نشاندهنده یک اجماع سیاسی در برلین برای پرهیز از ورود به یک رویارویی نظامی مستقیم است.
فقدان مبانی قانونی برای مشارکت نظامی
در همین راستا، یوهان وادفول، معاون پارلمانی و از چهرههای مؤثر سیاست خارجی، در گفتگو با رادیو آلمان (Deutschlandfunk) ابعاد حقوقی این امتناع را تشریح کرد. او تأکید کرد که آلمان هیچ «پایه و اساس قانونی» برای مشارکت در عملیات نظامی علیه ایران ندارد. وادفول همچنین فاش کرد که برخلاف هیاهوهای رسانهای، ایالات متحده هنوز هیچ درخواست رسمی برای حمایت رزمی ارائه نکرده است. به گفته وی، برلین تنها ممکن است در مراحل پس از جنگ، آن هم در قالب مأموریتهای ثباتساز مانند تأمین امنیت دریانوردی در تنگه هرمز، ایفای نقش کند.
Mary Altaffer/POOL AP/AP/dpa
شکاف استراتژیک در قلب غرب
اختلافات فعلی تنها به یک جمله یا بیانیه محدود نمیشود، بلکه نشاندهنده یک شکاف استراتژیک عمیق میان ایالات متحده و اروپا است. در حالی که واشینگتن متحدان خود را به مشارکت نظامی فعالانه سوق میدهد، برلین بر راهحلهای دیپلماتیک و جلوگیری از گسترش بیرویه تنشهای منطقهای تمرکز کرده است. ترس از پیامدهای خروج کنترل از دست نیروهای نظامی و تأثیر آن بر ثبات بینالمللی، باعث شده تا آلمان علیرغم فشارهای سنگین ترامپ، بر سیاست «نه به جنگ» خود پافشاری کند.
وعده واشینگتن برای پایان سریع جنگ
در جبهه مقابل، لحن مقامات آمریکایی حاکی از اطمینان به پیروزی نظامی است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، پس از نشست گروه هفت (G7) اعلام کرد که پیشبینی میشود عملیات نظامی در ایران ظرف چند هفته آینده به پایان برسد. این در حالی است که گزارشهای میدانی از تشدید حملات هوایی حکایت دارند. همزمان، وال استریت ژورنال فاش کرد که ایالات متحده در حال بررسی اعزام ۱۰,۰۰۰ سرباز اضافی به منطقه است؛ اقدامی که با ادعای پایان سریع جنگ در تناقض به نظر میرسد.
