از زمان آغاز جنگ ایران، سوختگیری در آلمان بهطور محسوسی گرانتر شده است؛ حتی در مقایسه با دیگر کشورهای اتحادیهٔ اروپا.
شرکتهای نفتی متهم شدهاند که قیمتها را بهصورت مصنوعی بالا نگه میدارند.
آیا این ادعا درست است؟
قیمت بنزین و گازوئیل در آلمان از زمان حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، مدام افزایش یافته و تا امروز قیمت بنزین تقریباً ۳۰ سنت به ازای هر لیتر بالا رفته است. این موضوع باعث نارضایتی شده، زیرا قیمت سوخت در برخی دیگر از کشورهای اروپایی بهمراتب پایینتر است.
به همین دلیل، کارگروه ویژهٔ قیمت سوخت دولت آلمان، شرکتهای نفتی را بهشدت مورد انتقاد قرار داده و در حال تدوین بستهای از اقدامات برای کاهش فشار بر رانندگان است.
باشگاه خودرویی ADAC نیز شرکتها را به تعیین قیمتهای نامناسب متهم میکند.
کاتارینا لوکا، سخنگوی این نهاد، مینویسد:
«افزایش قیمت نفت خام، بدون هیچ تأخیری و حتی پیش از آنکه هزینههای بالاتر واقعاً ایجاد شوند، به مصرفکنندگان منتقل شد.»
اما برعکس، در گذشته کاهش قیمتها معمولاً فقط با تأخیر به پمپهای سوخت و مصرفکنندگان رسیده است.
افزایش ویژهٔ قیمت سوخت در آلمان
آزمایشگاه دادهٔ SWR قیمتهای بنزین و گازوئیل را بررسی کرده است. در سراسر اروپا، قیمت بنزین و گازوئیل در آلمان سومین قیمت بالاتر را دارد. فقط در هلند و دانمارک سوختگیری گرانتر است. در مقابل، کشورهای همسایه مانند جمهوری چک و لهستان سوخت را با قیمت ارزانتری عرضه میکنند.
در بیشتر کشورها، در ماه مارس منحنی قیمتها بسیار مشابه بوده است. با این حال، آلمان در این میان از چند کشور دیگر پیشی گرفته است. تحلیل میانگین افزایشهای درصدی بهروشنی نشان میدهد که این صنعت در آلمان، در مقایسه با دیگر کشورهای اروپایی، شدیدترین تغییرات قیمتی را اعمال کرده است. قیمتها تا ۱۶ مارس نزدیک به ۱۹ درصد افزایش یافتهاند. میانگین اروپایی حدود ۵ واحد درصد کمتر از این میزان است.
سایمون مارتین، اقتصاددان دانشگاه وین، این نتایج را چنین ارزیابی میکند:
«از نظر تاریخی، بازار آلمان اغلب پویاتر و سریعتر از بسیاری از کشورهای اتحادیهٔ اروپا به تغییرات قیمتی واکنش نشان میدهد؛ چه در افزایش قیمتها و چه در کاهش آنها.»
او میگوید این موضوع بیشتر نشانهٔ رقابت سالم و کارآمد است.
«مهم این است که قیمتها در بلندمدت تفاوت زیادی با یکدیگر پیدا نکنند.»
آیا حاشیههای سود از زمان جنگ ایران بیشتر شدهاند؟
افزایش قیمتها همچنان ادامه دارد و ممکن است بهزودی به بالاترین سطح قبلی خود در آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ برسد. در حال حاضر نیز نشانهای از پایان این روند دیده نمیشود.
دلیل این موضوع چنین است:
قیمت سوخت، صرفنظر از کشور، همواره به قیمت نفت خام وابسته است. بنابراین اگر قیمت نفت خام افزایش یابد، از نظر تئوری قیمت سوخت نیز باید بالا برود.
آزمایشگاه دادهٔ SWR از سال ۲۰۲۲ تاکنون، در بازههای زمانی کوتاه، دادههای مربوط به میانگین قیمت نفت خام و سوخت در آلمان را جمعآوری کرده است. به این ترتیب میتوان بررسی کرد که قیمت سوخت تا چه اندازه واقعاً به قیمت نفت خام وابسته است.
نتیجه این بررسی چنین است:
از زمان جنگ ایران، فاصلهٔ قیمتی میان نفت خام و قیمت سوخت بهطور محسوسی افزایش یافته است.
در برخی مقاطع، این فاصله نسبت به قیمت نفت خام حتی تقریباً دو برابر شده است.
منبع: تاگس شاو
